Na een marathonoverleg en het meerdere keren verzetten van de deadline was er dan eindelijk een begrotingsakkoord, althans tussen de drie partijen die samen het minderheidskabinet vormen. Op geheel eigen, satirische wijze sprong Arjen Lubach hier in zijn uitzending van vorige week maandag op in. Een heikel punt in het begrotingsoverleg was namelijk het verhogen van de vermogensbelasting en het daarmee aanpakken van een belangrijk knelpunt in het Nederlandse belastingstelsel.
Het knelpunt zit hem in het feit dat er een grote ongelijkheid bestaat tussen vermogenden en werkenden Nederlanders. Een goed voorbeeld hiervan in de uitzending van Lubach is een onderzoek van de Europese Commissie waaruit blijkt dat Nederland relatief weinig belastinginkomsten uit vermogen haalt in vergelijking met andere Europese landen. Wanneer ook verschillende fiscale regelingen en belastinguitgaven worden meegenomen, zoals de hypotheekrenteaftrek, komt dit saldo zelfs uit op -0,9 procent van het bbp. Hierdoor wordt vermogen in Nederland via verschillende fiscale regelingen relatief gunstig behandeld.
Inkomen uit arbeid wordt daarentegen relatief zwaar belast. De effectieve belastingdruk is voor het grootste deel van de Nederlanders ongeveer 40 procent, terwijl de effectieve belastingdruk slechts 20 procent is voor de top 0,01 procent. Het Nederlandse belastingstelsel is op papier progressief, maar in de praktijk aan de absolute top juist regressief. Simpel gezegd houdt dit in de praktijk in dat hoe rijker je bent hoe minder belasting je betaald, naarmate je dichter bij de top 1 procent komt.
Hierdoor bestaat er een enorme scheefgroei die moet worden gecorrigeerd. In de Eerlijke Belastinggids staan meerdere aanbevelingen die hieraan bij kunnen dragen. Bijvoorbeeld het instellen van een vermogensbelasting variërend tussen de 2 en 5 procent voor de rijkste 1 procent Nederlandse huishoudens, het verantwoord afbouwen van fiscale regelingen voor vermogenden, zoals de hypotheekrenteaftrek en het belasten van daadwerkelijke gerealiseerde winst, in plaats van uit te gaan van een geschat rendement.
Uiteindelijk lijkt het kabinet een akkoord over de begroting te hebben bereikt. Tax Justice NL hoopt dat dit daadwerkelijk een stap richting een eerlijker belastingstelsel betekent. Of dit daadwerkelijk het geval is, moet blijken op Prinsjesdag.
